Xây dựng danh mục doanh nghiệp nhà nước mạnh trong ngành mũi nhọn

Nghị quyết số 79 của Chính phủ đã đề ra mục tiêu quan trọng rằng đến năm 2030, Việt Nam sẽ có từ 1 đến 3 doanh nghiệp nằm trong danh sách 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ Tài chính đang tích cực nghiên cứu và hoàn thiện nhiều cơ chế mới về tự chủ, phân quyền và nâng cao nguồn lực cho doanh nghiệp nhà nước.

Tiêu chí xây dựng danh mục doanh nghiệp nhà nước mạnh

Bà Nguyễn Thu Thủy, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước, cho biết việc xây dựng danh mục doanh nghiệp nhà nước mạnh sẽ dựa trên các tiêu chí rõ ràng từ các bảng xếp hạng quốc tế. Các yếu tố như quy mô tài sản, vốn chủ sở hữu và một số chỉ tiêu khác sẽ được xem xét. Đáng chú ý, lựa chọn doanh nghiệp không chỉ dựa trên quy mô hiện tại mà còn hướng tầm nhìn dài hạn, nghĩa là cả những doanh nghiệp có tiềm năng phát triển trong tương lai cũng có thể được lựa chọn.

Quyền tự chủ và phân quyền cho doanh nghiệp nhà nước

Theo bà Nguyễn Thu Thủy, tiến trình phân cấp, phân quyền đã được đẩy mạnh, tạo điều kiện cho doanh nghiệp có quyền tự chủ nhiều hơn trong quản lý và đầu tư. Các doanh nghiệp giờ đây có thể chủ động trong việc xây dựng chiến lược sản xuất kinh doanh, quyết định đầu tư và tổ chức bộ máy. Điều này sẽ giúp tạo ra một môi trường cạnh tranh công bằng và thúc đẩy sáng tạo hơn.

Cơ chế thưởng vượt kế hoạch và cổ phần hóa

Nghị quyết số 79 cũng nhấn mạnh việc xây dựng các cơ chế thưởng vượt kế hoạch, nhằm tạo động lực cho doanh nghiệp. Dự đoán, các chính sách này sẽ có hiệu lực vào cuối năm 2026 và sẽ được điều chỉnh qua các luật mới vào năm 2027. Cơ chế thưởng có thể ở mức khoảng 5-10% trong tổng lợi nhuận đã tạo ra, tạo động lực cho doanh nghiệp phấn đấu hoàn thành và vượt kế hoạch đề ra.

Các mô hình quản lý hiệu quả từ quốc tế

Các chuyên gia như TS Nguyễn Đình Cung và ông Lê Duy Bình đã đề xuất việc tham khảo các mô hình quản lý của Temasek (Singapore) hay SASAC (Trung Quốc) để nâng cao tính minh bạch và phát triển bền vững. Bên cạnh đó, việc định hình tiêu chí đánh giá hiệu quả cho các doanh nghiệp nhà nước cần phải mở rộng và linh hoạt hơn, không chỉ dựa trên lợi nhuận mà còn các tiêu chí về đổi mới sáng tạo và quản trị bền vững.

Với một chiến lược rõ ràng và sự quyết tâm từ chính phủ, có thể nói rằng tương lai của doanh nghiệp nhà nước tại Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Thời điểm tới, việc xây dựng một danh mục doanh nghiệp Nhà nước mạnh sẽ không chỉ đóng góp cho nền kinh tế quốc gia mà còn giúp Việt Nam có vị thế trên bản đồ doanh nghiệp thế giới.