Giải pháp hoán đổi đất liền kề khi thu hồi: Đề xuất từ HoREA
Ngày 28/9, Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) đã có văn bản kiến nghị tới các Ủy ban Quốc hội và các Bộ, ngành liên quan để góp ý cho dự thảo Luật Đất đai sửa đổi. Trong 12 vấn đề lớn được nêu ra, HoREA đã đặc biệt nhấn mạnh đề xuất cho phép người dân được hoán đổi diện tích đất liền kề của mình khi bị thu hồi đất.
Cụ thể, trong trường hợp người dân có đất bị thu hồi nhưng vẫn sở hữu thửa đất khác (có mục đích sử dụng khác) liền kề, họ sẽ được phép hoán đổi một diện tích tương ứng mà không cần phải nộp tiền chuyển mục đích sử dụng. Điều này đồng nghĩa với việc phần diện tích hoán đổi sẽ được chuyển đổi sang cùng loại đất với đất bị thu hồi mà không chịu nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.
Ví dụ, nếu ông A sở hữu một căn nhà trên 200 m2 đất ở nhưng bị thu hồi, trong trường hợp này, ông A có thể chuyển đổi 200 m2 đất nông nghiệp bên cạnh thành đất ở mà không mất phí. Như vậy, ông sẽ được tái định cư tại chỗ, nhận bồi thường cho tài sản bị thu hồi và có thể giữ lại phần lớn diện tích đất nông nghiệp để duy trì sinh kế.
Theo Luật Đất đai 2024 hiện hành, nguyên tắc bồi thường ưu tiên là giao đất cùng mục đích sử dụng hoặc bồi thường bằng loại đất khác, nếu các địa phương có quỹ đất. Tuy nhiên, pháp luật hiện tại không có cơ chế cho phép người dân tự hoán đổi diện tích đất liền kề của chính mình thành đất ở miễn phí, điều này đã tạo ra rào cản lớn cho những người muốn ở lại và tiếp tục sinh sống tại địa phương.
Giải pháp này của HoREA không chỉ giải quyết vấn đề bồi thường mà còn bám sát tinh thần “mở” của Nghị quyết 254 do Quốc hội ban hành, nhằm khuyến khích các địa phương tìm biện pháp hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống sau khi đất bị thu hồi cho dự án. Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA cho biết, kiến nghị này sẽ mang lại lợi ích kép cho cả người dân và Nhà nước. Cụ thể, người dân được tái định cư tại chỗ và không phải chịu gánh nặng tài chính về tiền sử dụng đất.
Đối với Nhà nước, đề xuất này sẽ giúp giảm bớt áp lực trong việc chuẩn bị quỹ đất và quỹ nhà tái định cư, đồng thời tiết kiệm được một khoản ngân sách lớn mà trước đây phải chi để bồi thường đất ở cho người dân.
Đối với các nhà đầu tư bất động sản, đây cũng là một góc nhìn quan trọng cần lưu ý trong tương lai, đặc biệt là khi đề xuất này được chính thức áp dụng và đưa vào thực tiễn.
TUANCUOIBDS : chuyên nhận ký gửi, mua bán bất động sản thổ cư có sổ đỏ tại TP.HCM và Đà Nẵng. Đào tạo Video Marketing Bất Động Sản miễn phí (free 100%), đã đồng hành và đào tạo ra nhiều Idol Tiktoker & Youtuber. Hotline: 0918098588.

Một góc dự án Khu công viên Mũi Đèn Đỏ và khu nhà ở đô thị tại phường Phú Thuận, TP HCM nhìn từ trên cao. Ảnh: Minh Long







